De 12 fases van een burn-out

Hoe eerder je signaleert hoe beperkter de impact van chronische stress. Herstellen gaat voorspoediger als je eerder dan fase 12 aan de bel trekt en ermee aan de slag gaat.

Onderzoek heeft aangetoond dat deskundige begeleiding herstel bevorderd en terugval voorkomt.

Ga voor jezelf eens na in welke fase jij zit en of je achteruitgaat…

Fase 1: een grote behoefte om jezelf te bewijzen.

Jezelf willen bewijzen, soms tot het obsessieve aan toe, is een belangrijke intrinsieke drijfveer bij een burn-out. Je wilt je studie waarmaken, de trots zijn van je ouders, partner of kinderen en je probeert de allerbeste werknemer te zijn.

Fase 2: je gaat steeds harder werken.

De bewijsdrang wordt in de werkomgeving gevoed door het gevoel dat je nooit hard genoeg werkt. Je kunt maar moeilijk stoppen en neemt juist steeds meer en meer verantwoordelijkheden op je bordje.

Fase 3: je eigen behoefte negeren.

Je werk komt steeds meer op de eerste plek en daardoor negeer je andere belangrijke behoeften. Zoals genoeg slapen, gezond en regelmatig eten en je sociale contacten.

Fase 4: je gaat conflicten vermijden.

Het wegduwen van het gevoel ‘er is iets mis met mij’ is iets wat je constant doet. Je voelt je bedreigt, paniekerig en opgejaagd door dat je dit gevoel steeds wegstopt. Deze gevoelens hebben verregaande gevolgen zoals slecht slapen.

Fase 5: er vindt een herevaluatie van jouw waarden

Hetgeen wat je het liefste doet in je vrije tijd of de allerbelangrijkste personen om je heen worden steeds meer genegeerd. Je werk staat op de eerste plaats. Tijd met vrienden en familie breng je steeds minder door en voor sporten of creatief bezig zijn maak je geen tijd meer. Je verandert je prioriteiten.

Fase 6: je gaat problemen ontkennen.

De problemen die ontstaan liggen niet aan jou, maar aan de werkdruk. Je gedraagt je hard en soms ook cynisch, niet zoals je eigenlijk bent. Je collega’s merken dat je anders aan het worden bent en vinden daar wat van.

Fase 7: er ontstaan ontwenningsverschijnselen

Je hebt (bijna) geen sociaal leven meer. Je voelt de behoefte om van je stress af te komen. Misschien wel door gebruik van alcohol, drugs en/of medicijnen.

Fase 8: er ontstaan vreemde veranderingen in je gedrag.

Mensen beginnen zich echt zorgen over jou te maken. Je gedraagt je anders als vroeger. Je bent hard en cynisch en onbereikbaar voor echt contact.

Fase 9: depersonalisatie 

Je vindt jezelf waardeloos. Op je werk kan je niet presteren. Je voelt eigenlijk niet waar je zelf behoefte aan hebt. Je ziet jezelf en anderen niet langer als waardevol, en hebt geen idee meer van je eigen behoeften.

Fase 10: er ontstaat een gevoel van innerlijke leegheid.

Een leeg gevoel van binnen, dat is wat je voelt. Om dit lege gevoel op te vangen ga je afleiding zoeken in overmatig sporten, seksueel contact of alcohol gebruik.

Fase 11: je bent uitgeput 

Je voelt je compleet uitgeput, verloren en onzeker. Alle dagen zien er zwart, soms inktzwart uit. Je stelt jezelf de vraag: ‘Kom ik hier ooit nog uit?

Fase 12: je bent Burn-out

Je zit er echt helemaal doorheen. Je bent mentaal en fysiek ingestort. Snelle en deskundige hulp is noodzakelijk.

Bron: Prof. Dr. Herbert Freudenberg